skip to Main Content
Waarom Een Toegankelijke Website Steeds Belangrijker Wordt

Waarom een toegankelijke website steeds belangrijker wordt

Is jouw website toegankelijk? Misschien hoor je die vraag voor het eerst, misschien weet je al waar het over gaat. Je gaat de vraag sowieso nog vaker horen, want toegankelijkheid wordt in de toekomst alleen nog maar belangrijker. Maar wat betekent het en waarom is het zo’n belangrijk onderwerp? In dit artikel leggen we je alles uit en geven we voorbeelden van wat een website toegankelijk maakt of juist niet. Wist je bijvoorbeeld dat het woord ‘toegankelijk’ niet toegankelijk is?

Verplicht online

We worden als samenleving steeds afhankelijker van het internet. Denk aan dat boek dat je online hebt besteld of alle rekeningen die je via internetbankieren of de bankapp op je telefoon betaalt. Sommige dingen kun je zelfs alleen nog maar via het internet regelen. Dat je hiervoor het internet gebruikt is zo vanzelfsprekend geworden dat de fysieke plekken om het regelen zijn verdwenen.

Helaas is het internet niet voor iedereen even toegankelijk. Denk aan mensen die slechtziend zijn, geen muis kunnen gebruiken of moeilijk taalgebruik niet begrijpen. In totaal hebben meer dan vier miljoen mensen in Nederland een bepaalde beperking waardoor zij niet goed of zelfs helemaal niet van het internet gebruik kunnen maken. De kans is groot dat zij ook tot jouw doelgroep behoren.

Regels rondom toegankelijke websites

Omdat het internet zo’n grote rol speelt in onze samenleving, zijn er in Nederland de afgelopen jaren wetten ingevoerd om ervoor te zorgen dat het voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk is. Het is bijvoorbeeld voor alle overheidsinstanties en semioverheden verplicht om een toegankelijke website en app te hebben Maar ook commerciële bedrijven die spullen of diensten aanbieden online zijn wettelijk verplicht om hun website toegankelijk te maken. Volgens het VN-verdrag handicap dat sinds 2016 van kracht is in Nederland moeten mensen met een beperking namelijk zo zelfstandig en volwaardig mogelijk deel kunnen nemen aan de samenleving. Dat betekent dus ook dat zij gebruik moeten kunnen maken van commerciële websites.

De standaard voor een toegankelijke website: WCAG

We hebben de term ‘toegankelijk’ al een aantal keer genoemd, maar hoe zorg je er nou voor dat je website door iedereen is te bezoeken en gebruiken? Ook daar zijn regels voor, de zogenoemde Web Content Accessibility Guidelines, of afgekort WCAG.

WCAG is een verzameling van voorschriften die er allemaal op gericht zijn om websites voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk te maken. De nieuwste versie van de richtlijnen, WCAG 2.1, is de standaard die wettelijk verplicht is in Nederland voor alle websites van de overheid en semioverheid.

Binnen WCAG zijn er ook nog verschillende niveau’s van toegankelijkheid: A, AA en AAA. Voor de niveau’s AA en AAA gelden weer extra regels, die een website nog toegankelijker maken. Websites en apps van (semi)overheden moeten voldoen aan alle voorschriften van A en AA.

WCAG is ontworpen aan de hand van vier principes: een website moet waarneembaar zijn, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Voor elk van deze vier aspecten gelden weer een aantal voorschriften. Zo kun je stap voor stap en regel voor regel kijken of je website voldoet aan de eisen. Als de website nog gebouwd moet worden, kan er tijdens dat proces meteen rekening houden geworden met alle aspecten van de WCAG.

Hieronder leggen we uit waar ieder van de vier principes over gaat aan de hand van een paar voorbeelden. Om daadwerkelijk aan de verschillende toegankelijkheidsniveau’s van de WCAG te voldoen zijn nog veel meer stappen nodig.

Het eerste principe: waarneembaar

Het eerste principe van de WCAG is dat een website waarneembaar moet zijn. Dat lijkt simpel, maar er komen allerlei dingen bij kijken waar je niet meteen aan denkt. Waarneembaarheid gaat niet alleen om of je iets wel of niet kunt zien, want dan zou het voor mensen die blind zijn al niet meer toegankelijk zijn. Zij moeten het op een andere manier kunnen waarnemen, bijvoorbeeld met een zogeheten screen reader die de teksten op de website voorleest. De zichtbaarheid is overigens wel belangrijk, daarom zijn er ook voorschriften voor het contrast tussen de kleuren die op een website worden gebruikt. Dat heeft een grote impact op de toegankelijkheid maar wordt nog wel eens overgeslagen, omdat het bijvoorbeeld niet overeenkomt met de gekozen huisstijl.

Waarneembaarheid heeft ook te maken met geluiden en beelden die op een website te horen of zien zijn. Iemand die doof is kan niet horen wat er gezegd wordt in een video, en moet dus gebruik kunnen maken van ondertiteling. En als een website afbeeldingen bevat met daarin belangrijke informatie, dan moet er voor dat beeld in de broncode van de website een tekst komen die uitlegt wat er te zien is. Een screen reader kan die tekst voorlezen, zodat blinden of slechtzienden de afbeelding ook kunnen snappen.

Niet alle voorschriften van het waarneembaar-principe zijn even essentieel. Hierboven hadden we het al over de drie verschillende niveau’s: A, AA en AAA.

Niveau A schrijft bijvoorbeeld voor dat alle informatieve afbeeldingen voorzien worden van een omschrijving, maar ook dat puur decoratieve afbeeldingen genegeerd kunnen worden door hulpmiddelen die blinden of slechtzienden gebruiken om een website te bezoeken. Voor niveau AA is het verplicht dat bezoekers van je website de tekstgrootte tot 200 procent kunnen schalen zonder dat er content of functionaliteit verloren gaat. Het hoogste niveau, AAA, vereist onder meer dat er voor alle audio op de website een gebarentaalvertolking beschikbaar is.

Het tweede principe: bedienbaar

Het tweede principe draait erom dat een website bedienbaar moet zijn. Ook dat lijkt simpel, maar het wordt al snel een probleem wanneer je niet in staat bent om een muis te gebruiken. De WCAG schrijft daarom voor dat alle content op de website ook via een toetsenbord te bereiken is. Het mag dus niet voorkomen dat iemand die een toetsenbord gebruikt vast komt te zitten op een pagina, ook wel een toetsenbordval genoemd.

Bezoekers van je website moeten ook de mogelijkheid hebben om herhalende elementen over te slaan, zoals het hoofdmenu dat op iedere pagina terugkeert. Dit is heel belangrijk voor mensen die een screen reader gebruiken om de teksten voor te laten lezen. Als er geen optie is om dat menu na de eerste keer te negeren, leest de screenreader het steeds opnieuw voor.

Ook de bedienbaarheid wordt weer gerankschikt in de drie toegankelijkheidsniveau’s A, AA en AAA.

Niveau A bepaalt dat bezoekers van een website altijd genoeg tijd moeten hebben om alle content op een pagina te lezen. Als sommige teksten na een bepaalde tijd verdwijnen, dan moet je als gebruiker de mogelijkheid om dit uit te zetten of anders om het uit te stellen. Om niveau AA te halen is het dan weer verplicht dat alle koppen en labels op een website hun beoogde onderwerp of doel beschrijven. Bij Niveau AAA moeten alle woorden of zinsdelen die naar een andere pagina of bijvoorbeeld een video linken duidelijk maken waar ze precies naar linken en wat het doel is van de link.

Het derde principe: begrijpelijk

Dit principe heeft vooral te maken met de taal die wordt gebruikt op je website. Denk aan jargon, afkortingen of Engelse en Nederlandse termen die door elkaar worden gebruikt. Ook hierbij moet je weer rekening houden met mensen die een screen reader gebruiken om je website te bezoeken.

Voor een begrijpelijke website moet je vanzelfsprekend begrijpelijke taal gebruiken. Zo wordt op websites van de overheid het taalniveau B1 gehanteerd. Dit niveau is voor de meeste mensen in Nederland goed te begrijpen. B1 heeft vooral te maken met de woorden die je gebruikt. Zo is het woord ‘toegankelijk’ dus zelf niet toegankelijk, want het is te moeilijk voor taalniveau B1. Synoniemen die wel kunnen zijn ‘bereikbaar’, ‘sociaal’ en ‘makkelijk’.

Als het om toegankelijke websites gaat, zou je dus in B1 moeten zeggen dat ze makkelijk te gebruiken zijn voor iedereen. Als je twijfelt of een woord wel B1 is, dan kun je op de website ishetb1.nl snel kijken of dat zo is. Zo niet, dan staan er alternatieven die wel B1 zijn.

Een begrijpelijke website vereist ook een interface die iedereen snapt. Dit wil zeggen dat het uiterlijk en de bediening daarvan niet eens moet veranderen als je naar een andere pagina gaat. Denk aan een menu met navigatieopties dat op iedere pagina dezelfde volgorde heeft, en niet ineens een andere.

Net als bij de waarneembaarheid en bedienbaarheid zijn er ook voor dit derde principe weer drie toegankelijkheidsniveau’s. Als voorbeeld nemen we wat er gebeurt als je op een website iets in moet voeren, bijvoorbeeld je e-mailadres. Stel dat een gebruiker in plaats daarvan zijn adres invoert, dan moet je voor niveau A via tekst laten weten dat er een fout is gemaakt en waar die fout zit. Niveau AA vereist dat je website verbetersuggesties doet om zo voor de juiste invoer te zorgen. Niveau AAA gaat nog een stap verder en vraagt om een zo feilloos mogelijk invoerproces. Gebruikers moeten daarbij hun ingevoerde gegevens kunnen controleren en verbeteren voordat deze verstuurd worden.

Het vierde principe: robuust

Het vierde en laatste principe is de vreemde eend in de bijt, want hier merk je als bezoeker/gebruiker van een website heel weinig van. Toch is het een belangrijk onderdeel om een website toegankelijk te maken, bijvoorbeeld voor mensen die een screen reader gebruiken. De robuustheid heeft met name te maken met de opmaaktaal van een pagina. De veelgebruikte opmaaktaal HTML voldoet eigenlijk standaard al aan de eisen die horen bij dit principe. Er zijn voor robuustheid ook geen extra toegankelijkheidsniveau’s, alleen niveau A.

Waarom een toegankelijke website?

We zeiden het al aan het begin van dit artikel, maar de kans is vrij groot dat je doelgroep voor een deel uit mensen met een bepaalde beperking bestaat. Als je website (nog) niet toegankelijk is, dan kunnen deze mensen er niet of slechts deels gebruik van maken. Met het oog op die mensen, en op de toekomst, is het belangrijk om daar rekening mee te houden.

We hebben in dit artikel zo duidelijk mogelijk uitgelegd wat er allemaal bij het toegankelijk maken van een website komt kijken. Er zijn veel eisen om aan te voldoen, maar dit wil niet zeggen dat het ook altijd veel tijd kost. Zeker bij een compleet nieuwe website kan al met de voorschriften rekening worden gehouden. Dat levert uiteindelijk een betere website op die voor meer mensen toegankelijk is. Bovendien wordt je website er ook beter vindbaar door via Google, want een aantal van de eisen voor toegankelijkheid staan ook hoog in het vaandel bij de zoekmachine.

Is jouw website toegankelijk?

We stelden de vraag al eerder, maar nu doen we het nog een keer. Is jouw website toegankelijk?

Als je dat graag wilt laten testen, ben je bij ons op de juiste plek. Wij bieden namelijk een gratis audit aan. Vul hieronder je e-mail- en websiteadres in en wij doen de rest. Wel zo toegankelijk… euh… makkelijk.

Vraag een gratis audit aan

Back To Top